اخبار روز سینمای ایران وجهان
تاریخ : دوشنبه ٦ امرداد ۱۳٩۳
نویسنده : حمید رضا صالحی
نظرات ()

کارگردان : Gareth Edwards

 

نویسنده : Max Borenstein,Dave Callaham

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بازیگران : Aaron Taylor-Johnson,Elizabeth Olsen,Bryan Cranston

 

خلاصه داستان : هیولای محبوب این بار در برابر موجودات رادیو اکتیوی قرار می گیرد که توسط استکبار علمی بشریت خلق شده اند و وجود بشریت را با تهدیدی جدی مواجه می کنند و ...

 

 

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/GodzillaCoverFront.jpg


 

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla1.jpgدر میان خیل فیلم های پاپ کورنی مثل "Captain America/کاپیتان آمریکا" و "Amazing Spider-Man/مرد عنکبوتی شگفت انگیز" که مردم آن ها را از سر ادب و گاهاً اجبار می پذیرند،اکران فیلم سرگرم کننده ای که مردم برای دیدن آن هیجان زده هستند،نکته مثبتی است.آن فیلم ها به بهانه های خاصی مثل امنیت دولت ملی رئیس جمهور عزیز ما،یا سرمای طاقت فرسای زمستان در شرق آمریکا که هنوز هم عده ای از هم وطنان ما با تبعات آن دست و پنجه نرم می کنند (اشاره به "Captain America:The Winter Soldier/کاپیتان آمریکا:سرباز زمستان) به نمایش در می آیند.چاره ای هم نداریم،اوضاع این گونه است و کاری جز استفاده حداکثری از شرایط موجود از دستمان ساخته نیست!نیت دوستان عزیزمان در هالیوود خیر است،آن ها دوست دارند ما صرفاً تفریح کنیم و زیاد به مغزمان فشار نیاوریم!

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla2.jpgبرای ساخت و اکران "Godzilla/گودزیلا" هیجان انگیز گَرِت اِدوُردز احتیاجی به چنین دست آویزهایی نبوده است.فیلم برای عمده سینماروها مثل معجونی دل پذیر است و آن را باید فیلمی سد شکن در حد فیلم "Jaws/آرواره ها" اِستیوِن اِسپیلبِرگ دانست.(تنها فیلم اِدوُردز تا پیش از این فیلمی کم هزینه به نام "Monsters/هیولاها" بوده است) فیلم پر از جلوه های ویژه چشم نواز است و از وجود درون مایه های اخلاقی هم بهره می برد.جادوی فیلم هم در عناصر غول پیکر آن است-که سر و کله شان دیر پیدا می شود،البته ارزش صبر کردن را دارند-و هم در عناصر کوچک آن.از این عناصر کوچک می توان به بازی ظریف دیوید اِستِرادِیرن در نقش دریا سالار نیروی دریایی ایالات متحده اشاره کرد که وظیفه از بین بردن سه هیولای فیلم بر دوش او نهاده شده است،او جدیت را وارد نقشی کرده که غیر از این می توانست بسیار کلیشه ای شود.در صحنه ای که دانشمند ژاپنی ساعت جیبی پدرش،که در ساعت 8:15 روز شِش آگوست سال 1945 (لحظه فرود بمب اتمی روی هیروشیما) متوقف شده را به اِستِرادِیرن نشان می دهد،دریا سالار به واقع شوکه می شود.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla3.jpgاین تنها یکی از نمونه تلاش های فیلم نامه نویس،مَکس بورِنستاین و داستان نویس،دِیو کَلَهَم،در خلق دنیایی واقعی است.دنیایی که توسط هیولاهای ما قبل تاریخی برخاسته از خواب که وجود انسان برایشان بی اهمیت است تهدید می شود،اما این دنیا هیچ گاه حس یک فانتزی یا داستان کامیک سطحی را به خود نمی گیرد.فیلم از تدوین سرسری و عجولانه که فیلم های اکشن را بی سر و ته می کند در امان مانده و اِدوُردز،شِیمِس مَگاروِی فیلم بردار و سایر عوامل فیلم فضایی گیرا ایجاد کرده اند که صحنه های اکشن آن در خدمت فیلم و معانی پس پرده آن هستند.به راستی فیلم صحنه های با شکوه کم ندارد،از خروج قطار از ریل در کوهستان های سیْئِرا نِوادا گرفته تا برخورد سونامی دست پخت هیولا به ساحل وایکیکی هاوایی و تخریب تقریباً کامل لاس وِگاس.در کل حس رنج و نابودی در سراسر فیلم جریان دارد که ممکن است به مذاق عده ای از بینندگان خوش نیاید؛هر چه باشد این یک فیلم آخرالزمانی سخیف به سبک آثار مایکِل بِی نیست.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla4.jpgاز لحاظ بصری چندین نمای چشم گیر در فیلم هست که برای تماشای دوباره آن ها لحظه شماری می کنم،سر آمد آن ها صحنه ای است که گروهی از چتر بازان با مُنَوَّر های روشن متصل به مچ پای خود،از ارتفاع دَه هزار متری روی سَن فِرَنسیسکو می پرند،در حالی که قطعه مسحور کننده "مرثیه" از جورجی لیگِتی هم در حال نواخته شدن است.این صحنه مرا به یاد دیوی که در "بهشت گم شده" به هَفِیسْتِس (خدای آتش و آهن گری در یونان باستان) تشبیه شده بود انداخت،موجودی که یک روز تمام در حال سقوط از آسمان است:"از صبح دَم تا ظهر...از ظهر تا تولد غروب"؛سربازان از مه آلودگی منجمد طاق آسمان به درون ابرها فرو می روند و بار دیگر از میان ابرها پدیدار می شوند تا روی شهر خاکستری فرود بیایند،شهری که میدان نبرد هولناک و مرگ بار خزنده و حشره ای غول آسا شده است.این نما نه تنها مسخره نیست بلکه شگفت انگیز و خیره کننده است و مقایسه ای که با آن شعر حماسی انجام دادم آن قدر که به نظر می رسد بیجا نیست.سِریزاوا،دانشمند ژاپنی با بازی کِن واتانابه (نام او به شخصیتی در "Godzilla/گودزیلا" سال 1954 ایشیرو هاندا اشاره دارد) پیش از این متوجه این موضوع شده که در مقایسه با ما انسان ها،گودزیلا یک خدا است.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla5.jpgغر و لندهای بسیاری در مورد محدود و ناکار آمد بودن درام انسانی ارائه شده در "Godzilla/گودزیلا" مطرح شده اند که بی راه هم نیستند،زیرا افسر جوان نیروی دریایی،فورد برودی (اِرِن تِیلِر جانسِن) و همسرش اِل (اِلیزابِت اُلسِن) که پرستار اورژانس است،شبیه یکی از همان زوج های مصنوعی و تکراری در فیلم های ژانر فاجعه به نظر می رسند.نمی خواهم تا آن جا پیش بروم که ادعا کنم این یک روی کرد هوشمندانه است اما لااقل می توان گفت که این ایراد آن چنان هم مهم نیست.از طرفی اِدوُردز در "Godzilla/گودزیلا" بسیاری کلیشه های کهنه فیلم های اکشن پر خرج را بر انداخته اما شجاعت و سادگی فورد و اِل را به منظور خاصی باقی گذاشته است.آن ها از جنبه تلاش برای زنده ماندن قهرمان فیلم هستند.هیچ یک از آن ها تلاش نمی کند با سلاحی عجیب و غریب و در حالی که در کمال خون سردی مشغول لفاظی است،هیولا را نابود کند؛هیچ یک از آن ها ادعا نمی کند که عشق شان توان غلبه بر آخوندکی غول پیکر و برخاسته از اعماق زمان را دارد.(گمان می کنم کمی از داستان را فاش کردم و به این خاطر عمیقاً متاسف هستم)

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla6.jpgشخصیت های فیلم،از جمله فورد و اِل،برای دادن پیشینه به داستان و از آن مهم تر دادن جنبه ای انسانی در فیلم حضور دارند،وگرنه در فیلمی که فرض نابودی بشر با تمام تاریخ و دست آورد و عشق و هنرش مطرح می شود چطور می شد به این مسائل اهمیتی دوباره بخشید.فیلم "Godzilla/گودزیلا" تنها یک قهرمان واقعی دارد،یعنی همان جانوری که به راحتی عبور کردن تمساحی از زیر قایق،از زیر ناو هواپیمابر در آب های اقیانوس آرام عبور می کند.همان طور که دکتر سِریزاوا در قسمتی از فیلم می گوید،گودزیلا شکارچی برتر دنیای ما قبل تاریخ بوده است.آزمایش های هسته ای دهه پنجاه او را از خواب خود در اعماق اقیانوس بیرون کشیده اند و دولت ها تا آن جا که توانسته اند وجود او را چون یک راز مخفی کرده اند.دست آخر وقتی گودزیلا به تمام قامت پر شکوه خود می ایستد و با نعره خود هیولایی درنده و تحسین برانگیز از جنس جوهره رام نشدنی طبیعت را به نمایش می گذارد،بیننده ناگزیر در جای خود میخ کوب می شود،زیرا هیولا ورودی خیره کننده دارد.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla7.jpgبسیار پیش از رسیدن به این نقطه فیلم،اِدوُردز درامی قوی و غنی ایجاد کرده که به وقایع و فجایع تاریخی و طبیعی اشاراتی فراوان دارد:آزمایش بمب های هیدروژنی در جزایر اقیانوسی،فاجعه اتمی فوکوشیما و سونامی جنوب شرقی آسیا از این جمله اند.این باز سازی "Godzilla/گودزیلا" تا حدودی طعم و مزه آثار نیِل گِیمِن و فیلیپ کِی دِک را دارد؛زیرا دنیای درون فیلم از سویی بسیار به دنیای واقعی شبیه است و از سویی تفاوت هایی ظریف دارد.به دلیل پیچیدگی هایی که در همان اوایل فیلم ایجاد می شوند نمی توانم صحبت زیادی درباره داستان آن بکنم.فورد برودی با بازی اِرِن تِیلِر جانسِن،پسر یک زوج دانشمند اتمی (بِرایِن کِرَنستِن و جولیْیِت بِنوش) است که در حادثه مرموز خرابی نیروگاهی هسته ای که منجر به آلودگی بخش هایی از توکیو شد،حضور داشتند.این بخش های توکیو تا زمان حال در فیلم هنوز محافظت شده و قرنطینه باقی مانده اند.زمانی که فورد از ماموریتی به خانه اش در سن فِرَنسیسکو باز می گردد،تماسی ناخوانده از ژاپن دریافت می کند:پدر او که حالا مردی گوشه گیر و منزوی شده و در آپارتمانی کوچک زندگی می کند به جرم تلاش برای بازگشت به منطقه قرنطینه بازداشت شده است و ظاهراً این اولین تلاش او هم نیست.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla8.jpgبا در نظر گرفتن عنوان فیلم و این نکته که سِریزاوا و همکارش،ویویْئِن گِراهام (سالی هاکینز)،پیش از این نقطه در فیلم کشفی زیر زمینی و هشدار دهنده در فیلیپین انجام می دهند،می توان حدس زد که ادعاهای دیوانه وار کِرَنستِن درباره اتفاقات سال 1999 آن قدر هم دور از ذهن نیستند.او از فورد می خواهد برای آخرین بار به درون منطقه قرنطینه،جایی که پانزده سال پیش خانه آن ها بوده و حالا با گیاهان استوایی و سوسک های بزرگ تر از حد معمول پر شده،نفوذ کند.این جا است که پی می بریم سِریزاوا،ویویْئِن و ارتش ایالات متحده چه چیزی را مخفی کرده اند:این خبری بد برای بشریت است و تصور این که این موجود تحت کنترل قرار دارد هم توهمی بیش نیست،زیرا او قصد دارد از قفس خود خارج شده و به جست و جوی جفتش برود.در ضمن این موجود "Godzilla/گودزیلا" نیست.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla9.jpgبا توجه به قدرت و اشتهای این موجود کینه جو-بعد از روبرو شدن او با یک زیر دریایی اتمی روس،زیر دریایی سر از جنگل استوایی اوآهو در می آورد-گودزیلا هر قدر هم که برای ما اهمیتی قائل نباشد،تنها امید ما است.تا کنون فیلم های هیولایی زیادی با محور موعظه و سر زنش در مورد جنگ و تعصب ساخته شده اند؛پیام پنهان این ژانر همواره این بوده که ما خود مسبب بلایایی هستیم که بر سرمان نازل می شود.اما "Godzilla/گودزیلا" نمی خواهد انسانی را از میان خیل انسان های معمولی بیرون کشیده و تبدیل به قهرمان کند.البته شخصیت تِیلِر جانسِن بیش از حد متوسط باهوش و توانا است اما فیلم چندین بار این موضوع را روشن می کند که او به تنهایی هیچ شانسی برای غلبه بر این هیولاها ندارد.این از معدود فیلم های هالیوودی است که وقتی قهرمان آن ادعا می کند برای رویارویی با مرگ آماده است،بیننده می تواند بپذیرد و بزرگی این احساس را درک کند.

http://www.naghdefarsi.com/media/kunena/attachments/1076/Godzilla10.jpgبر اساس روان شناسی حاکم بر فیلم های بزرگ هالیوودی،بیننده مذکر جوان احتیاج به ابر قهرمانی خلل ناپذیر دارد تا بتواند خلا احساس امنیت درونی خود را پر کند.به شخصه علاقه مندم ببینم این فیلم بعد از آخر هفته ابتدایی و پر سر و صدای خود چه عمل کردی خواهد داشت،زیرا هر چه باشد از فرمول کلیشه ای ذکر شده در بالا استفاده نکرده و در عوض شاهد نسخه ای بزرگ سالانه تر هستیم که هضم کردنش کمی مشکل است:هر قدر هم که بشر توهم قدرت داشته باشد در مقابل طبیعت کوچک است و نتیجه اعمال ما چیزی است که هیچ گاه انتظارش را نمی کشیدیم.شاید برای آموختن این درس لازم باشد زیر پای خزنده ای غول پیکر له شویم و البته عجب خزنده ای است این گودزیلا.

منبع: نقد فارسی



برچسب‌ها: نقد فیلم خارجی
آخرین مطالب
   
 

اخبار روز سینمای ایران وجهان